ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
MEVZUATI İZLEME VE DEĞERLENDİRME KOMİSYONU KARARI
Karar No: 37
Tarihi : 17.07.2003
Konusu : 4842 Sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun yeniden düzenlenen 19’uncu maddesi hükmü uyarınca bu Kanunla değiştirilmeden önceki hükümler çerçevesinde yatırım indiriminden yararlanma hakkı olan mükelleflerin yeni düzenlemelerden yararlanma haklarına ilişkin tercihlerini kullanabilecekleri süreye ilişkin olarak ortaya çıkan tereddütlerin değerlendirilerek Komisyon görüşünün oluşturulmasına ilişkin çalışmalar komisyon üyesi Mehmet Sakarya HAYTA tarafından yapılmış ve komisyonumuzca aşağıdaki sonuç ve karara varılmıştır.
I- KONU HAKKINDA AÇIKLAMALAR :
24.04.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4842 Sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunun 19’uncu maddesinde “Ticari ve zirai kazançlarda yatırım indirimi istisnası” başlığı altında yeniden düzenlemeler yapılmış olup, öteden beri uygulanan aynı Kanunun EK:1-6’ncı maddelerinde düzenlenen yatırım indirimine ilişkin hükümler ise Kanunun yayım tarihi olan 24.04.2003 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır. Ancak, Kanunun yürürlük tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenmiş bulunan Yatırım Teşvik Belgeleri kapsamındaki yatırımlarla ilgili yatırım harcamalarına yatırım indirimi uygulamasına ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanunun bu tarihten (24.04.2003) önceki yürürlükte bulunan hükümleri uygulanmakla beraber Teşvik Belgelerinin geçerli olduğu sürenin bu tarihten sonraki süreleri de kapsaması nedeniyle isteyen mükelleflere iş bu Kanunla yeni düzenlemelerden yararlanma hakları tanınmış bulunmaktadır. Bu hakkın kullanımıyla ilgili olarak 4842 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanuna eklenen Geçici 61’inci maddesinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır.
“İsteyen mükellefler, bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında bu tarihten itibaren yaptıkları harcamaları (öngörülen harcamalar kapsamından daha önce yatırım indirimi istisnasından yararlanmış harcamalar hariç) için bu Kanunun 19’uncu maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabilirler. Bunun için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar bağlı bulunulan vergi dairesine bir bildirimde bulunulması ve tercihin, alınmış olan teşvik belgelerinin tamamı için yapılması şarttır.”
Mükelleflerin tercihlerini bildirmeleri gereken sürenin hangi tarih olacağı konusunda tereddüt oluşmuş olup, buna ilişkin olarak Maliye Bakanlığı 249 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yatırım indiriminden yararlanma hakkı olan mükelleflerin 24.04.2003 tarihinden sonraki ilk geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarihe kadar (hesap dönemi takvim yılı olanlar için 15.05.2003) tercihlerini bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmeleri kaydıyla yatırım indirimi istisnasından yeni düzenlemeler çerçevesinde yararlanabilecekleri doğrultusunda açıklanmış bulunmaktadır. Maliye Bakanlığı’nın bu açıklamasına karşın konuya ilişkin olarak tereddüt ve karşılıkların sona ermediği görüldüğünden Komisyonumuz tarafından değerlendirilmesi gereği ortaya çıkmış olup, Komisyonumuzun görüşü aşağıda yer almaktadır.
II- KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Konu yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirildiğinde; 4842 Sayılı Kanunla 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanuna eklenen Geçici 61’inci maddesi hükmü ile bu maddenin yürürlük tarihi olan 24.04.2003 tarihinden önce Teşvik Belgesine bağlanmış olan yatırım harcamalarına ilişkin olarak isteyen mükelleflere bu Kanunla getiren 19’uncu maddede yer alan yatırım indirimi istisnası hükümlerinde yararlanma hakları tanınmış bulunulmaktadır. Bu durumda olan mükelleflerinde tercihlerini kullanacakları süre ise, bu maddenin yürürlüğe girdiği 24.04.2003 tarihten sonraki ilk geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verileceği tarih olarak belirtilmiştir. Geçici Vergi ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı Gelir Vergisi Kanunun Mükerrer 120’inci maddesine göre ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisini mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari ve mesleki kazancın tesbitine ilişkin hükümlerine göre belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları üzerinden geçici vergi ödemektedirler. Kanunda yer alan 6’şar aylık geçici vergi dönemleri 2000/329-1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile 3’er aylık dönemler halinde uygulanmaktadır. Buna göre; takvim yılı hesap dönemi olarak uygulanan mükellefler için takvim yılının 1-3 ayları 1’inci dönem, 1-6 ayları 2’inci dönem, 1-9 ayları 3’üncü dönem, 1-12 ayları 4’üncü geçici vergi dönemleri olarak anlaşılması gerekmektedir. Bu durumda, Geçici 61’inci maddenin yürürlük tarihi olan 24.04.2003 tarihinden sonraki ilk geçici vergi döneminin 2’inci geçici vergi dönemi olan takvim yılının 1-6’ncı aylarını kapsayacağı açık olup bu dönemin geçici vergi beyannamesi hükümleri G.V.K.’nun Geçici 61’inci maddesinin yürürlüğünden önce Teşvik Belgesine bağlanmış olan yatırım harcamalarına yeni hükümlerin uygulanmasını isteyen mükelleflere tercihlerini 15.08.2003 tarihine kadar yapabilmelerine ilişkin açıklamaların yapıldığı 249 Seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin yayım tarihinin 08.05.2003 tarihi olması ve iki tarih arasında kısa sürenin bulunması nedeniyle konunun ilgilileri tarafından yeterince anlaşılmadığı durumu da dikkate alınarak Maliye Bakanlığı’nın görüşü yeniden çıkartılacak bir Tebliğ ile 15.08.2003 tarihi olarak değiştirmesinde yarar bulunmaktadır.
III- SONUÇ :
4842 Sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun yeniden düzenlenen 19’uncu maddesi hükmü uyarınca bu Kanunla değiştirilmeden önceki hükümler çerçevesinde yatırım indiriminden yararlanma hakkı olan mükelleflerin yeni düzenlemelerden yararlanma haklarına ilişkin tercihlerini kullanabilecekleri süreye ilişkin olarak ortak çıkan tereddütlerin değerlendirilmesi ele alan Komisyonumuz, 4842 Sayılı Kanun hükümlerinin mükelleflere tercihlerini 15.08.2003 tarihine kadar yapabilmelerine imkân verdiği görüş ve kanaatine varmıştır. Ayrıca, Maliye Bakanlığı’nın belirlediği 15.05.2003 tarihinin bu tarihten çok kısa bir süre önce belirlenmesi nedeniyle ilgililerce yeterince tercihlerini belirleme hakkı vermediği durumuda dikkate alınarak Kanunun lafzına uygun olarak 15.08.2003 tarihi olarak değiştirmesinde yarar bulunmaktadır.
Kurumsal Yapı