ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
MEVZUATI İZLEME KOMİSYONU KARARI
Karar No : 2004/47-8
Tarih : 04.10.2004
I- KONU :
Odamız Başkanlığının 03.09.2004 tarih ve D.53/2-2301 sayılı yazısında, YMM Nihat ÇINAR’ın 04.08.2004 tarihli başvurusundan bahisle, KDV Kanunu’nun 5228 sayılı Kanunla değişik 17/4.maddesinin (g) bendine parantez içi hüküm olarak eklenen “hurda metalden elde edilen külçeler dahil” ibaresi nedeniyle izabe tesislerinde hurda metalden elde edilen kütük demirlerin de külçe metaller gibi KDV’den istisna edilip edilmeyeceği konusunun Komisyonumuzca değerlendirilmesi istenmiştir.
II- KONUYA İLİŞKİN İNCELEMELER :
KDV Kanunu’nun 17/4.maddesinin (g) bendinde 5035 sayılı Kanunla 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan değişiklikle; “metal, plastik, kağıt, cam hurda ve atıklarının teslimi KDV’den istisna edilmiştir. Yapılan bu düzenleme ile KDV Kanunu’nun 9. maddesi ile Maliye Bakanlığı’na verilen yetkiye istinaden hurda metal teslimlerinden sorumlu sıfatıyla KDV tevkifatı yapılması ve hurda metal teslimleri nedeniyle KDV iadesi uygulamasına son verilerek, uygulama basitleştirilmiştir. 01.08.2004 tarihinden geçerli olmak üzere aynı bentte 5228 sayılı Kanunla yapılan yeni bir değişiklikle istisna kapsamına “lastik ve kauçuk” hurda ve atıkları ile hurda metalden elde edilen külçeler de dahil edilmiştir. Buna göre, metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atıklarının (hurda metalden elde edilen külçeler dahil) teslimleri KDV’nden istisna edilmiştir. Külçe altın ve külçe gümüş ise öteden beri KDV’nden müstesnadır. Parantez içinde geçen “külçe”den maksat, altın ve gümüş dışındaki bakır, çinko, alüminyum gibi demir dışı hurda metallerden veya pirinç ve bronz gibi alaşımlardan elde edilen külçeler olmalıdır.
Depolamaya, taşınmaya ve işlemeye elverişli biçimde ve boyutlarda kütük, levha ya da sac halinde dökülmüş metal kütlesine külçe adı verilmektedir. İngot olarak da bilinir. (Ana Britannica, 1994, Cilt:20 Sy:116)
Türkçe sözlükte ise külçe “Eritilerek kalıba dökülmüş maden veya alaşım” olarak açıklanmıştır. (Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük, 1992)
İnşaat sektöründe ve sanayide kullanılan metallerin ham maddesi iki şekilde üretilmektedir.
1. Demir çelik fabrikalarında cevherin bir takım işlemlerden geçirildikten sonra eritilip kalıplara dökülmesiyle, kütük demir elde edilir. Demir çelik fabrikaları da belli bir oranda hurda metal kullanmaktadır.
2. Hurda metallerin ve atıkların izabe tesislerinden (metallerin eritilip kalıplara döküldüğü tesisleri) eritilip kalıplara dökülmesiyle kütük veya külçe elde edilir.
Demir kütüklerden demir çelik tesislerinde ve haddehanelerde istenilen ebatta sanayi ve inşaat sektörünün ihtiyaç duyulduğu metaller üretilmektedir.
“Külçe” ve “kütük” sözcükleri vergi mevzuatımızda tanımlanmamıştır. Çoğu zaman külçe ve kütük aynı anlamda kullanılmaktadır. Altın ve gümüş gibi metallerin kalıba dökülmüş işlenmemiş hali külçe olarak adlandırıldığı halde, demir çelik fabrikalarınca üretilen işlenmemiş demir kütlesine genel olarak “kütük” adı verilmektedir. Kütük demirin ebadına göre adı da değişmektedir. Örneğin,
150 mm x 150 mm kesite kadar külçeye kütük,
150 mm x 150 mm’den 350 mm x 350 mm kesite kadar külçeye blum,
350 mm x 350 mm kesit üzerindeki külçeye ingot,
150 mm x en az 300 mm ene sahip külçelere slap,
adı verilmektedir.
Ana Britanica’da ve Türkçe Sözlükte yapılan tanımlamadan ve yukardaki açıklamalarımızdan külçenin kütüğü de içine alan genel bir tanım olduğu anlaşılmaktadır.
III- HURDA METAL VE HURDA METALDEN ELDE EDİLEN KÜLÇELERİN KDV KARIŞISINDAKİ DURUMU:
Hurda metalleri eriterek yeniden kütük veya külçe metal elde eden işletmeler (izabe tesisleri) hurda metal ödemeleri nedeniyle KDV ödemedikleri halde, üretim giderleri, nakliye ve genel yönetim giderleri nedeniyle KDV ödemektedirler. Bu durumdaki işletmelerin KDV Kanunu’nun 17/4.maddesinin (g) bendi çerçevesinde teslimlerinin KDV’nden istisna edilmesi halinde mal ve hizmet alımları nedeniyle ödedikleri KDV’ni anılan Kanunun 30/a maddesine göre indirim konusu yapamayacaklardır. Bu takdirde faaliyetleriyle ilgili yüklendikleri (ödedikleri) KDV’nin tamamını maliyet unsuru olarak değerlendireceklerdir. Ancak, bu durumdaki mükellefler KDV Kanunu’nun 18. maddesine göre istisnadan vazgeçebilirler.
Hurda metalden elde edilen kütük veya külçelerin KDV’ne tabi olması halinde ise yüklenilen KDV indirim konusu edilebilecektir.
İzabe tesislerinin üretip haddehanelere veya işlenmek üzere sattığı kütük veya külçelerin KDV’ne tabi tutulması halinde haddehaneler başta olmak üzere külçe şeklinde hammadde alımları için KDV ödenmediğinden ödenmesi gereken KDV’leri artacaktır. İzabe tesislerinin KDV’nden arındırılması halinde vergi potansiyeli haddehanelere ve söz konusu külçeleri işleyen işletmelere kaymış olacaktır. Ancak, özellikle demir çelik fabrikalarınca büyük ölçüde cevherden üretilen kütükler ile ithal edilen kütük demir ve diğer metaller KDV’ne tabi olduğu için bu durum piyasalarda rekabeti bozacaktır. İzabe tesislerince üretilen mallar, ithal edilen veya cevherden üretim yapan fabrikalara göre daha ucuz olacaktır.
5228 sayılı Kanunla KDV Kanunu’nun 17/4. maddesinin (g) bendine parantez içi hüküm olarak eklenen “hurda metalden elde edilen külçeler” ibaresinde geçen külçeler sözcüğünün, ark ocakları, izabe ve benzeri tesislerde üretilen kütük, blum, ingot, slap ve benzeri adlarla anılan mamullerin genel adı olduğu ve yaygın olarak kullanılan “kütüğü”de kapsadığı sonucuna varılmıştır.
Komisyonumuz, demir çelik fabrikaları ve benzer tesislerde maden cevheri kullanılarak üretilen kütük dahil her türlü külçe ile ithal edilen külçe, kütük, blum, ingot, slap ve benzerlerinin KDV’ne tabi olduğu, ancak hurda metalden imal edilen her türlü metalin (demir, demir dışı metaller ve alaşımların) KDV’nden istisna edilmesi gerektiği görüşüne varmıştır.
Kurumsal Yapı