ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
MEVZUATI İZLEME KOMİSYONU KARARI
Karar No: 2004/49-10
Tarihi : 01.11.2004
Konusu : Yeminli Mali Müşavirlerin Katma Değer Vergisi İadeleri nedeniyle düzenledikleri raporların işleme konulmasında ve iadelerin yapılmasında karşılaştıkları sorunlar ile Vergi Dairelerinin uygulamaları ve meslek mensuplarına davranışları konularında Ankara Yeminli Mali Müşavirler Odası Yönetim Kurulu Başkanlığına intikal ettirilen hususlarla ilişkin çalışmalar komisyon üyesi Mehmet Sakarya HAYTA tarafından yapılmış ve komisyonumuzca bu konularda aşağıdaki sonuç ve kararlara varılmıştır.
I- KONU :
Yeminli Mali Müşavir Üçler YILDIRIM’ın hazırlayarak Yönetim Kuruluna sunduğu bilgilendirme notunda;
a- Yeminli mali müşavirlerin tasdikini yaptıkları mükelleflerin mal ve hizmet temin ettikleri firmalar hakkında bağlı oldukları vergi dairelerinden talep ettikleri bilgi yazılarında; bilgi istenen konunun açıkca belirtilmesi ve tasdik hizmeti verilen mükellef ile bağlantısının tevsikinde fatura bilgilerinin istenmesi,
b- VEDOP’un bazı bölümlerinin internet üzerinden abonelik sistemi ile Yeminli Mali Müşavirlerin istifadesine açılması,
Konularında talepleri ile uygulamada karşılaştıkları hususları ifade etmektedir.
II- KONU HAKKINDA AÇIKLAMA VE DEĞERLENDİRMELER :
A- Yeminli Mali Müşavirlerin Vergi Dairelerinden Bilgi İstemesi :
Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik kapsamına giren işlemlerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tesbiti için gerekli Denetim teknikleri meyanında karşıt inceleme yapmaları ve düzenlenecek tutanak ve bilgi yazılarında bulunması gereken hususlar ile Raporda bulunacak hususlar muhtelif tebliğlerle belirtilerek açıklanmıştır. 19 seri Nolu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde, “ Diğer taraftan, vergi daireleri Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdiği mükelleflerin veya verilen tasdik hizmetleri ile ilgili olarak mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerle ilgili olarak yazı ile yapacakları bilgi isteme taleplerini yerine getireceklerdir. Bilgi isteme yazılarında, ...............ve istenilecek bilgiler açık olarak belirtilecektir.” Denilmek suretiyle bu yazılarda bulunması gerekli bilgilere yer verilmiştir. Bu tebliği takip eden 20 sıra nolu tebliğin 9’uncu maddesinde; vergi dairelerinin , Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdiği mükelleflerin veya verilen tasdik hizmetleri ile ilgili olarak mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerle ilgili olarak yazı ile yapacakları bilgi isteme taleplerini yerine getirecekleri belirtilmiştir. Bu düzenleme çerçevesinde bazı Yeminli Mali Müşavirlerin, vergi dairelerinde bulunmayan ve ancak karşıt inceleme yoluyla elde edilebilecek bilgileri vergi dairelerinden talep ettiklerini, bunların karşılanmasının mümkün olmadığı, bu tür bilgilerin karşıt inceleme suretiyle Yeminli Mali Müşavirlerce elde edileceği, sadece vergi dairelerinde mevcut ve elde edilmek için harici bir araştırmayı gerektirmeyen bilgileri talep edebilecekleri hususu ifade edilmiştir.
Diğer taraftan, 27 Sıra nolu Tebliğin Vergi Dairelerinden bilgi istenmesi başlıklı 8’inci maddesinde, Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdikleri mükellefler ve bu mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişiler ile ilgili olarak vergi dairelerinden bilgi isteyebileceklerini, bilgi isteme yazılarında bundan öncekilere ilave olarak yer alması gereken bilgilere yer verilmiş olup, ayrıca “Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen mükellef ile bağlantısı ve bilgi istenen konu açıkca belirtilecektir. Denilmek suretiyle vurgulanmıştır.
Yukarıda yer verilen Tebliğ hükümlerine göre, Yeminli Mali Müşavirlerin Vergi dairelerinden isteyecekleri bilgilerin sınırlı olduğu ve bu bilgilerin Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdiği mükelleflerle ilgili olması gerektiği, bu mükelleflerin ticari ilişkide bulunduğu üçüncü kişiler ile ilgili bilgi istenebileceği bütün bu durumların bilgi isteme yazılarında tevsiki gerektiği hususu anlaşılmaktadır. Bu nedenle de bazı Vergi Daireleri Yeminli Mali Müşavirlerin bilgi isteme yazılarında Tebliğlerle bulunması istenen bilgilere yer verilmemesi halinde cevap vermeden imtina etmektedirler.Bu çerçevede tasdik hizmeti verilen mükellef dışındaki üçüncü kişilerle ilgili bilgilerde ticari ilişkiyi ortaya koyan fatura bilgileri talep edilmektedir.
Mükelleflerin katma değer vergisi iadelerinin zamanında ve sağlıklı bir şekilde alınması ve ödenmesi için Vergi İdaresi ile Yeminli Mali Müşavirler arasında güven ortamının yaratılarak birlikte çalışmalarında yarar bulunmaktadır. Bunun içinde Vergi Dairesi çalışanlarının Yeminli Mali Müşavirleri, Kanunlarca kendilerine bırakılan işleri verilen yetkilerle sorumluluk duygusu içerisinde yapan ve kendilerinin işlerini kolaylaştırıcı meslek mensupları olarak kabul etmeleri gerekmektedir. Bu ilişkiyi vergi mahremiyeti ve mükelleflerin meslek mensupları ile ilişkileri açısından değerlendirildiğinde üçüncü kişilerin tasdik hizmeti verilen mükellefle olan ilişkilerinin fatura bilgileri ile tevsikinin istenmesinin ve bunun bilgi isteme yazılarında yer almasının yararlı ve gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Diğer taraftan, çok sayıda faturaların bulunması durumunda; fatura bilgilerinin tek tek yazılmasının yerine o aydaki düzenlenen fatura sayısı ile faturaların seri numaraları ve tutarları toplamının gösterilmesi , fatura ile ilişkinin tevsikinin mümkün olmaması halinde, Yeminli Mali Müşavirin yazıda bunu ifade ederek çalıştığı mükellef ile bağlantı hakkında vereceği bilginin yeterli kabul edilerek cevaplandırılması gerektiği sonuç ve kanaatına varılmıştır.
B- VEDOP’un Bazı Bölümlerinin YMM. lerin Kullanımlarına Açılması :
Diğer taraftan, VEDOP (Vergi Daireleri Otomasyon Projesi) un bazı bölümlerinin Yeminli Mali Müşavirlerin kullanımına açılması talep edilerek bu durumun vergi mahremiyetini aykırı düşmeyeceği ifade edilmektedir. Yeminli Mali Müşavirlerin tasdikini yaptığı işlemlerden doğan sorumluluklarını yerine getirmelerinde gerek idareden kaynaklanan gerekse çalışma şartlarından doğan güçlük ve zorluklarla karşı karşıya oldukları bir gerçektir. Denetim ve Karşıt incelemeler sırasında mükellef ve ilgililerin verdiği bilgilerin dışında yeterli veri kaynaklarına ulaşamamaları ve gizlenebilecek belge ve bilgilere ulaşma güçlüğü nedeniyle doğru ve tam bir denetim sonucunun alınması için Maliye Bakanlığı’nın sahip olduğu bilgi kaynaklarından bir bölümünün Yeminli Mali Müşavirlerin kullanımlarına açılmasında yarar bulunmaktadır. VEDOP’un ve Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi İstihbarat Merkezinin elinde bulunan mevcut bilgilerden Yeminli Mali Müşavirlerin yararlanmalarına sunulabilecek olanların belirlenerek bunların Vergi Mahremiyeti karşısındaki durumları da dikkate alınmak suretiyle yetkililerle çalışma yapılması Komisyonumuzca uygun görülmektedir.
Bilgisayar ortamında alınacak bu bilgilerin Vergi mahremiyetini ihlal edilmesini önlemek için, Vergi Usul Kanununun 5’inci maddesine 4369 Sayılı Kanunla eklenen fıkra ile; “Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenledikleri ve kullandıkları vergi inceleme raporuyla tesbit olunanların, kanunla kurulmuş mesleki kuruluşlarına ve 3568 sayılı Kanunla kurulan birlik ve meslek odalarına bildirilmesi vergi mahremiyetini ihlal sayılmaz.” Benzeri hükümler ile Yeminli Mali Müşavirlerin yararlanabilecekleri bilgilerden (tasdik hizmeti verdikleri mükellefler ve bunlarla bağlantıları tevsik edilerek talep edilen diğer mükelleflerle ilgili bilgiler) bazıları odalar kanalıyla veya doğrudan internet ortamında Yeminli Mali Müşavirlerin yararlanmalarına açılmasının mümkün olabileceği düşünülmektedir.
III- SONUÇ :
Yeminli Mali Müşavirlerin Katma Değer Vergisi İadeleri nedeniyle düzenledikleri raporların işleme konulmasında ve iadelerin yapılmasında karşılaştıkları sorunlar çerçevesinde; komisyonumuzca Yeminli Mali Müşavirlerin tasdik hizmeti verdikleri mükelleflerin dışındaki kişi ve kurumlarla ilgili bilgi isteme yazılarında ilişkiyi belirtecek bilgi ve belgeleri yazmalarının gerektiği (alınan fatura sayısının çok olması halinde o dönemde düzenlenen fatura sayısı ve seri numaraları ile tutarları toplamının yazılmasının yeterli kabul edilmesi) ve VEDOP’un bazı bölümlerinin YMM.lerin kullanımına açılmasının meslek mensuplarının çalışmalarını kolaylaştıracağı gibi beklenen denetim sonucunun alınmasında katkı sağlayacağı sonuç ve kanaatına varılmıştır.
Kurumsal Yapı