ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI
MEVZUATI İZLEME VE DEĞERLENDİRME KOMİSYONU KARARI
Karar No : 2006/62-3
Toplantı Tarihi : 01.05.2006
Katılanlar : İrfan ERMİN, M. Sakarya HAYTA, Sakıp ŞEKER, Emrullah DAMAR, Bünyamin ÖZTÜRK, Önder SEZGİ, Erdal SÖNMEZ
I- KONU:
Bilindiği üzere 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 30/c maddesinde, kısaca “zayi olan mallara ilişkin katma değer vergisi” indirilemeyecek katma değer vergisi olarak nitelendirilmiştir.
Yeminli Mali Müşavir Bayram Ali ZENGİN tarafından Ankara YMM Odasına verilen 16.02.2006 tarihli dilekçe ile muhtelif nedenlerle (trafik kazası vb.) kullanılamaz hale gelen sabit kıymetlerde KDV indirimi yasağının uygulanıp uygulanmayacağı konusunda görüş istenmiş, Oda Başkanlığı’nın 23 Şubat 2006 tarih ve D.53/3-1833 sayılı yazısı ile konu Komisyonumuza tebliğ edilmiştir.
II- KONUYA İLİŞKİN İLGİLİ MEVZUATIN İNCELENMESİ
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi” başlıklı 30/c maddesinde “Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer vergisi”nin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Muhtelif nedenlerle (trafik kazası vb.) kullanılamaz hale gelen sabit kıymetlerde KDV indirimi yasağının uygulanıp uygulanmayacağı hususunda anılan yasa hükmü değerlendirildiğinde aşağıdaki tespitlerde bulunulmaktadır:
a) Metnine yukarıda yer verdiğimiz KDV Kanunu’nun 30/c maddesinde, hasara uğrayan sabit kıymetlere ilişkin olarak yüklenilen KDV’nin indirilemeyeceği yönünde bir belirleme bulunmamaktadır.
Temel Anayasal vergileme ilkelerinden olan yasallık ve belirlilik ilkelerine göre yasada açık bir hüküm olmaksızın kıyas ve yorum yoluyla zayi olan mallar için getirilmiş olan bir hükmü sabit kıymetlere de teşmil etmek mümkün değildir.
b) Yasada geçen “zayi olma” ibaresi çalınma ve benzeri nedenlerle tamamen ortadan kalkan, yok olan kıymetleri kastetmektedir. Değeri düşen mal ve aynı mahiyetteki sabit kıymetleri “zayi olan mallar” kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.
c) Bilindiği üzere kaza ve benzeri nedenlerle kullanılamaz hale gelen sabit kıymetler için VUK’nun 317. maddesi uyarınca fevkalade amortisman uygulaması yapılabilmektedir. Mükelleflerin bu yönteme başvurmamaları durumunda, bu kıymetler önceki itfa yöntemine göre amortismana tabi tutulmaya devam edilirler. Anılan kıymetler için itfa edilen tutarlar işletme bünyesinde gidere veya maliyete dönüşmektedir. KDV Kanunu’na göre genel giderler ve diğer maliyet unsurları nedeniyle yüklenilen KDV’ler zaten indirim konusu yapıldığına göre amortisman yoluyla giderlere intikal ettirilen sabit kıymetlere ilişkin yüklenilen KDV’lerin de bu kıymetler hasara uğramış olsa dahi indirim konusu yapılacağı açıktır. Zira bu kıymetler hasara uğramış olsa bile amortisman yoluyla gider veya maliyet yazılmakta, gider ve maliyetlerin KDV’si de indirime tabi tutulabilmektedir.
d) Metnine yukarıda yer verdiğimiz KDV Kanunu’nun 30/c maddesinde “zayi olan” ifadesi yalnızca malları kastetmektedir. Amortismana tabi sabit kıymetleri bu kapsamda değerlendirmek mümkün değildir. Kanunun lafzının, sabit kıymetleri kastetmemesi de normaldir. Zira sabit kıymetlerin bedeli, yukarıda da ifade edildiği üzere, bu kıymetler hasara uğrasalar dahi her halükarda amortisman yoluyla gidere veya maliyete dönüşmektedir.
e) Hasara uğrayan sabit kıymetler kullanım süreci içinde işletmede bir katma değer yaratmaktadır. İşletme bünyesinde katma değer yaratan sabit kıymetlere ilişkin KDV’lerin bu kıymetlerin hasara uğramaları nedeniyle düzeltilmesi söz konusu olmamalıdır.
III- SONUÇ:
Komisyonumuzca konunun değerlendirilmesi sonucunda,
a) KDV Kanunu’nun 30/c maddesinde hasara uğrayan sabit kıymetlere ilişkin olarak yüklenilen KDV’lerin indirilemeyeceği yönünde yasal bir belirleme bulunmadığı,
b) Yasada geçen “zayi olma” ibaresinin çalınma ve benzeri nedenlerle tamamen ortadan kalkan, yok olan kıymetleri kastettiği,
c) Kaza ve benzeri nedenlerle hasara uğrayan ve kullanılamaz hale gelen sabit kıymetler için amortisman ayrılmaya devam edileceği; bu kıymetler hasara uğramış olsa bile amortisman yoluyla gider veya maliyet yazıldığı; gider ve maliyetlerin KDV’sinin de indirime tabi tutulabileceği,
d) KDV Kanunu’nun 30/c maddesinde “zayi olan” ifadesinin yalnızca malları kastettiği; amortismana tabi sabit kıymetleri bu kapsamda değerlendirmenin mümkün olmadığı; Kanunun lafzının, sabit kıymetleri kastetmemesinin de normal olduğu; zira sabit kıymetlerin bedelinin bu kıymetler hasara uğrasalar dahi her halükarda amortisman yoluyla gidere veya maliyete dönüştüğü;
e) Hasara uğrayan sabit kıymetlerin kullanım süreci içinde işletmede bir katma değer yarattığı,
gerekçeleri ile
muhtelif nedenlerle hasara uğrayan ve kullanılamaz hale gelen sabit kıymetlere ilişkin yüklenilen katma değer vergilerinin indirime konu edilebileceği ve katma değer vergisi düzeltilmesine gerek bulunmadığı sonucuna oybirliği ile varılmıştır.
Kurumsal Yapı